Tajjib Okić
From Info Centar
Tajjib Okić (1902-1977) je bio jedan od najučenijih ljudi koje je Bosna i Hercegovina ikada imala. Bio je profesor i zaposlenik u ambasadi u Turskoj.
Rođen je 01.12.1902. godine u Gračanici, gdje je proveo samo svoje rano djetinjstvo. Nastavio je školovanje u Sarajevu, zatim u Zagrebu, Parizu. Radio je kao profesor na Prvoj muškoj gimnaziji u Sarajevu, Velikoj medresi u Skoplju, Šerijatskoj gimnaziji u Sarajevu. Jedno vrijeme tokom Drugog svjetskog rata radio je u Ambasadi Turske u Beogradu. Poslije Drugog svjetskog rata odlazi u Tursku, gdje ostaje da živi i radi do kraja života. Imao je veoma široko obrazovanje, govorio je više svjetskih jezika, napisao mnoga značajna djela iz oblasti književnosti, islamskih nauka, historije, filozofije, otkrio nam mnoge ucene ljude iz bosansko-hercegovacke književne baštine na orijentalnim jezicima, pisao o hamzevijama i bogumilima u Bosni i Hercegovini. Predavao na mnogim svjetskim učilištima. Umro je 9. 3. 1977. godine u Ankari. Po vlastitoj želji, ukopan je na groblju Bare u Sarajevu.
Otac njegov, Mehmed Tevfik efendija, bio je deset godina muderis (profesor) i direktor Osman-kapetanove medrese u Gračanici. Majka mu je takođe, iz Gracanice, Hasiba hanuma, kćerka Mustafe Hadžića.
Porodica Muhameda Tajjiba Okića preseljava u Sarajevo 1910. godine, kada je Mehmed Tevfik efendi, njegov otac, izabran za člana Ulema-Medžlisa u Sarajevu.
Sadržaj |
Obrazovanje
Tajjib je svoje obrazovanje započeo u Sarajevu, u Hadži Hasan Bozadži mektebu (diploma 1/1. 1331, 1913). Nakon mekteba, pohađa Ruždiju na Bembaši, koju završava 26. 8. 1916. godine (diploma pod brojem 46/2161). Okružnu medresu u Sarajevu završava 12. maja 1920. godine (diploma broj 19), a Šerijatsku sudačku školu 28.06.1925. godine (diploma broj 8/347). Na Zagrebačkom univerzitetu, Fakultetu književnosti, polaže ispit i stice diplomu 12. 10. 1926. godine. U isto vrijeme pohađa i Pravni fakultet Univerziteta u Zagrebu. Kasnije se prebacuje na Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu, koji završava 29. 10. 1930. godine (diploma broj 11182).
Sljedećih godina, Muhammed Tajjib Okic nastavlja studije na Fakultetu književnosti (Faculte des Lettres) na Sorboni, gdje stice diplomu magistra. (12. 3. 1929. godine, diploma broj 459). Iako je na istom Fakultetu bio pripremio i doktorsku disertaciju (pod naslovom "Hasan Kafi de Bosnie, sa vie et ses oevres, avec la traduction de son ouvrage", "Nizam-ul-Ulema"), iz objektivnih razloga nije pristupio njenoj odbrani, pa mu nije ni priznato zvanje doktora.
U Školi orijentalnih jezika (Ecole Nationale des Langues Orijentales Vivantes) stice diplomu profesora arapskog jezika i književnosti, turskog jezika i književnosti (31. 7. 1928. godine, diploma broj 630) i perzijskog jezika i književnosti (14. 02. 1930. godine, diploma broj 690).
Nakon toga, profesor Okić izvjesno vrijeme boravi u Tunisu na, "Zejtunija" univerzitetu, na Višoj školi za arapski jezik i književnost.
Radni vijek
Svoj radni vijek profesor Okić je započeo u Sarajevu, na Prvoj muškoj gimnaziji. Poslije toga, dvije godine radio je kao profesor na Šerijatskoj gimnaziji, također u Sarajevu. Od 1934. do 1941. godine na Velikoj medresi kralja Aleksandra u Skoplju predaje Hadis i Tefsir.
Nakon izbijanja Drugog svjetskog rata, 1941. godine, prelazi u Sarajevo. Dvije godine kasnije zapošljava se u Turskoj ambasadi u Beogradu kao prevodilac. Nakon godinu i po dana, zbog prekida odnosa između Republike Turske i Njemačke, zajedno sa ostalim osobljem ambasade, interniran je u Njemacku. Tokom sljedećih osam mjeseci, obišao je mnoge njemačke gradove. Potom odlazi u Kopenhagen (Danska), a odatle u Švedsku. U Švedskoj se ukrcava na brod "Drottningholm", koji pravcem Liverpul ? Lisabon - Port Said - Fethije, Rodos ? Bodrum ? Cešme - Canakkale, 10. aprila 1945. godine stiže u Istanbul. To uzbudljivo putovanje Okic je opisao u svojim kratkim dnevnickim zabilješkama.
Od 1945. do 1950. godine u Turskoj proživljava teške dane, o kojima kasnije nije želio da govori. Bavio se, uglavnom, naucnoistraživačkim radom po bogatim arhivima Turske vlade.
Od 1950. godine do 1969. godine radio je na Ankarskom univerzitetu kao profesor na Ilahijat fakultetu. Od 1964. do 1971. godine angažovan je na Visokom islamskom institutu u Konji, a od aprila 1973. godine do smrti 09. marta 1977. godine, na Ataturk univerzitetu, Fakultetu Islamskih nauka u Erzerumu. Svojim naučnim i stvaralačkim radom, svojom ljudskošću, odmjerenim i primjerenim načinom života, postao je omiljeno lice u Republici Turskoj. S pravom se smatra osnivačem moderne katedre za predmete Hadis i Tefsir na islamskim fakultetima u Turskoj.
Članstvo u naučnim društvima
Profesor Okić je još za boravka u Makedoniji postao član "Skopskog naučnog društva" u Skoplju. Također u Skoplju pri Fakultetu književnosti Skopskog univerziteta, postao je član "Književnog društva za srpsko-hrvatski jezik".
Izabran je za počasnog člana "Islamischer Kulturbund" društva u Beču, bio je član Upravnog odbora Potpornog društva za školovanje daka muslimana "Gajret" u Sarajevu. Od 1952. godine bio je clan pariškog društva "Sosiete Asiatikue", od 1953. član Londonskog "Royal Asiatic Society". U Turskoj je obavljao dužnost predsjednika Komisije za prevođenje arapske i perzijske književnosti pri ministarstvu obrazovanja.
Strani jezici
Izuzetno široko obrazovanje i poznavanje stranih jezika jedna je od glavnih karakteristika u naučnoj biografiji ovog znamenitog Gračanlije. Osim maternjeg bosanskog jezika, za vrijeme učenja književnosti naučio je slovenački i njemački jezik. Tokom sedam godina boravka i rada na Velikoj medresi u Skoplju, naučio je makedonski i bugarski jezik. Dok se školovao u Parizu, od 1927. do 1929. godine, od svog prijatelja, Poljaka Mihaela Domaševica, naučio je poljski i češki jezik (Okic ga je u zamjenu podučavao arapskom jeziku). Isti metod je upotrijebio i za učenje engleskog jezika 1930. godine, takoder u Parizu. Za vrijeme boravka u Sarajevu 1941.-1942. godine, pohađao je kurs italijanskog jezika. Engleski jezik je usavršio za vrijeme boravka u Istanbulu, na Americkom liceju i trgovačkoj predavaoni 1948.-1949. godine. Služio se latinskim, ruskim i perzijskim jezikom. Osim maternjeg bosanskog, izvrsno je poznavao, govorio i pisao arapski, francuski i turski jezik.